کنترل احساسات در ترید

به‌صورت کلی حرکت‌های بازار ممکن است برخاسته از احساسات تریدرها تغییر کند. معامله‌گران عموما به دنبال فرصت‌های پرسود می‌گردند و به‌محض درک روند جدیدی که در بازار شکل می‌گیرد، می‌خواهد بهترین نقطه ورود به معاملات را پیدا کنند. در همین زمان ممکن است اتفاقات مختلف و اخبار متنوعی مانند اقدامات ژئوپلیتیک، تغییرات سیاسی و اتفاقات اقتصادی یک تغییر جزئی در بازار ایجاد کنند.

همین تغییر کوچک می‌تواند تریدر را تحریک کند و او را وادار به معاملاتی کند که در شرایط عادی احتمالا از آنها صرف‌نظر می‌شود. به‌این‌ترتیب یک تغییر کوچک با تغذیه از احساسات معامله‌گران موجب می‌شود موج بزرگ‌تری از دادوستد در بازار شکل بگیرد. شرایطی این چنینی موجب می‌شوند که آموزش فارکس و کنترل احساسات در ترید از اهمیت بیشتری برخوردار شوند. برای مثال، ایجاد حساب در یک بروکر با اسپرد ثابت می‌تواند تا حدی این مسئله را بهبود بخشد؛ چراکه این بروکرها در زمان نوسانات بازار نیز اختلاف بین قیمت خریدوفروش را برای تریدرها تا حدی ثابت نگه می‌دارند که باعث می‌شود معامله‌گر کنترل بیشتری بر روی احساسات خود داشته باشد.

احساسات تاثیرگذار بر روی روند ترید

ممکن است بسیاری از شما فکر کنید که بیشتر تصمیمات خود را بر اساس تحلیل دقیق و تفکر انتقادی از معامله اتخاذ می‌کنید درحالی‌که بسیاری از شما ناخواسته تحت تاثیر احساسات خود قرار می‌گیرید و در لحظه عکس‌العمل خود را تغییر می‌دهید. این مسئله یک مسئله طبیعی است؛ چراکه بسیاری از ما هنوز در کنترل احساسات در ترید مهارت نداریم. احساساتی که ما هرروزه تجربه می‌کنیم می‌توانند به‌صورت مستقیم هنگام معامله در بازار تاثیر خود را نشان دهند، اما این احساسات کدام‌اند و چه تاثیراتی بر روی ما می‌گذارند؟

ترس

یکی از رایج‌ترین احساساتی که یک معامله‌گر هنگام معامله در بازارهای مالی با آن مواجه می‌شود، ترس است. در اصل هدف از معامله این است که معامله‌ای را انجام دهید که در جهت مطلوب شما حرکت می‌کند، اما متاسفانه همیشه این‌طور نیست. گاهی شما با تحلیل‌های بسیار فاندامنتال و تکنیکال به این نتیجه می‌رسید که یک روند صعودی در بازار در حال رخ‌دادن است، اما ناگهان به دلیل برعکس شدن روند، موقعیت سوددهی که برای آن برنامه‌ریزی کرده‌اید شروع به نابودشدن می‌کند.

این دقیقا زمانی است که ترس شروع می‌شود. در این شرایط، علی‌رغم یک استراتژی معاملاتی که با دقت برنامه‌ریزی شده است بسیاری از معامله‌گران تصمیم به انجام اقدامات ناگهانی می‌گیرند. در اینجا به چند نمونه از تصمیمات معاملاتی که بر اساس ترس رخ می‌دهند اشاره می‌کنیم:

• ممکن است فرد به دلیل وجود احتمال ازدست‌دادن سرمایه، به معامله ورود نکند.
• ممکن است تریدر به دلیل هزینه و زمانی که برای برنامه‌ریزی برنامه معاملاتی خود انجام داده است همچنان در معامله‌ای زیان‌ده باقی بماند. در این حالت می‌گوییم پدیده «اثر هزینه‌های غرق شده» یا sunk-cost effect رخ داده است.
• ممکن است معامله‌گر با خود فکر کند که اگر یک معامله زیان‌بار را ببندد ممکن است در آینده این ضرر در روند بازار جبران شود و معامله‌گر می‌ترسد که این سود برگشتی را از دست بدهد؛ پس در معامله باقی می‌ماند.
• ممکن است فرد به دلیل ترس ازدست‌دادن سود به دست آمده تا آن لحظه، سریعا از بازار خارج شود.

طمع

حرص و طمع یکی دیگر از احساسات رایجی است که معامله‌گران را در بازار همراهی می‌کند و باید در کنترل احساسات در ترید بسیار به آن توجه داشت. در ابتدا منطقی به نظر می‌رسد که افراد به امید به دست آوردن پول و تضمین آینده خود شروع به معامله کنند، اما کدام نقطه، نقطه پایان و خروج از بازار است؛ وقتی که بازار همچنان به‌صورت صعودی حرکت می‌کند؟

این دقیقا زمانی است که احساساتی مانند طمع راهشان را به دل تریدر باز می‌کنند؛ چراکه تریدر دوست دارد با ادامه‌دادن معامله سود بیشتری به دست آورد. مواردی مشابه موارد زیر عموما در بازار اتفاق می‌افتند:

• تریدر برای مدت طولانی معامله را باز نگه می‌دارد با اینکه به سود موردنظر خود از ابتدای معامله رسیده است.
• تریدر با مشاهده اینکه بازار از حد سود مدنظرش رد شده است، سعی می‌کند انتظارات خود را بالا ببرد و تحلیل‌های جدیدی مبنی بر افزایش حد سود انجام دهد.
• ممکن است معامله‌گر در چنین شرایطی با وجود بستن معامله فعلی، دوباره وارد طیف جدیدی از معاملات شود.

امید

مسلما احساس امیدواری به‌خودی‌خود یک حس بی‌ضرر و مثبت است، اما درصورتی‌که در معاملات، امید بیشتر از حد موردنیاز در تریدر ایجاد شود می‌تواند منجر به نتایج ناگواری گردد. درواقع احساس امید به بهبود شرایط در بازار در حین معامله می‌بایست بر اساس منطق باشد درحالی‌که این حس عموما همراه با ترس یا طمع به‌صورت دوبه‌دو در فرد ظاهر می‌شوند. این مسئله باید در کنترل احساسات در ترید مورد توجه ویژه‌ای قرار بگیرد؛ چراکه ترکیب امید و ترس یا امید و طمع می‌تواند بسیار خطرناک‌تر باشد.

این مسئله به این دلیل زیان‌بارتر است که می‌تواند کلیه برنامه‌ریزی‌های از پیش تعیین شده تریدر را نقشه بر آب کند و معامله را به واسطه احساسات رقم بزند. در این بخش به برخی از موقعیت‌های بارز بروز امید بی جا در تریدر اشاره می‌کنیم:

• ممکن است فرد به امید اینکه دیگران بهتر او را راهنمایی می‌کنند، از توصیه‌های آن‌ها پیروی کند درصورتی‌که این توصیه‌ها با برنامه و سرمایه معاملاتی او سازگار نیستند.
• ترکیب امید و ترس می‌تواند منجر به باز نگه‌داشتن پوزیشن‌های زیان‌بار شود؛ چراکه معامله‌گر امید دارد ضررهای ایجاد شده دوباره بازیابی می‌شوند و تبدیل به سود می‌گردند.
• امید و طمع در کنار هم ممکن است تریدر را مجبور کنند که بیش از حد لازم در بازار بماند و پوزیشن خود را بسیار دیرتر از زمان لازم ببندد؛ چراکه امید سوددهی بیشتر در دل فرد ایجاد شده است.

پشیمانی

پشیمانی یکی دیگر از موقعیت‌هایی است باید شیوه‌های کنترل احساسات در ترید را در مواجهه با آن آموخته باشید. درواقع این حس در زمان معامله اجتناب‌ناپذیر است؛ مخصوصا اگر یک استراتژی معاملاتی دقیق و حساب شده را پیش گرفته باشید، اما نتیجه آن طور که می‌خواهید پیش نرفته باشد. همچنین ممکن است به دلیل پشیمانی از معاملات قبلی خود از باز کردن پوزیشن‌های جدید خودداری کنید و از روندهای سودده جدید باز بمانید.

البته شما در صورت عضویت در بهترین بروکر فارکس و دیگر بازارهای مالی احتمالا بتوانید تا حدی از بروز این حس پیشگیری کنید؛ چراکه تحلیل‌های موجود و ابزارهای در دسترس به شما کمک می‌کنند بهتر تصمیم بگیرید. درهرحال، در بخش زیر چندین نمونه رایج از موقعیت‌های بروز پشیمانی آورده شده است:

• ممکن است بر اساس پشیمانی به دست آمده از شکست در معاملات قبلی، فرد بخواهد در معاملات آتی ریسک‌پذیری بیشتری داشته باشد. فرد در این حالت، در صورت عدم تصمیم منطقی ممکن است دوباره دچار پشیمانی دوچندان شود.
• معامله‌گر ممکن است بخواهد این بار از استراتژی معاملاتی قبلی خود که بارها منجر به سوددهی شده است اجتناب کند؛ چراکه در دفعه قبل، به‌کارگیری این استراتژی باعث جا ماندن او از یک فرصت فوق‌العاده برای سودگیری شده است.
• حس پشیمانی ممکن است باعث شود که شما به کپی ترید در فارکس روی بیاورید. درواقع برای اینکه از معاملات زیان‌بار قبلی خود جلوگیری کنید، رفتارهای معاملاتی دیگران را دنبال می‌کنید.

ترس از دست دادن و حسادت

در دنیای بازارهای مالی فرصت‌ها به‌سرعت ایجاد می‌شوند و از بین می‌روند و شناسایی آن‌ها عموما کمی دشوار است. در چنین شرایطی شما به بیشترین کنترل احساسات در ترید نیاز خواهید داشت؛ چراکه برخی ممکن است این فرصت‌ها را بشناسند و از آن سود ببرند، اما ناکامی شما، حس بدی در شما ایجاد کند. این اضطراب یا حسادت بسیار طبیعی است و شما نباید اجازه بدهید که شما را تحت‌فشار قرار بدهند و مجبورتان کنند قبل از ایجاد یک روند مشخص در بازار، وارد عرصه بازی شوید.

همچنین ممکن است برای شما بسیار وسوسه‌انگیز به نظر برسد که وارد معامله شوید؛ مخصوصا اگر شرایطی پیش بیاید که برای آن بسیار برنامه‌ریزی کرده باشید. در این شرایط هیجان و احساس رسیدن به موفقیت در شما شدت می‌گیرد، اما ممکن است نتایج خوبی نداشته باشد. غلبه به ترس از دست دادن فرصت‌ها که آن را در دنیای بازارهای مالی، فومو می‌نامند بسیار سخت است؛ مخصوصا زمانی که بازار ثبات خود را از دست می‌دهد، اخبار غیرمنتظره‌ای در اینترنت و رسانه‌های اجتماعی منتشر می‌شود و شما تحت تاثیر یک سری از ضررهای پشت‌سرهم قرار می‌گیرید.

البته توجه داشته باشید که گاهی ممکن است یک سود بسیار زیاد کسب کنید و ترغیب شوید که بار دیگر چنین تجربه‌ای را رقم بزنید. همچنین توجه داشته باشید که در کنترل احساسات در ترید، باید اجازه دهید که کمی ترس و حسادت در شما بروز کند؛ چراکه حسادت نسبت به تریدرهای دیگر تا زمانی که شما در معاملات سودده قرار بگیرید اشکالی ندارد. به‌این‌ترتیب بهتر است در چنین شرایطی سطح ریسک قابل‌قبولی را برای خود در نظر بگیرید.

اعتمادبه‌نفس کاذب

این تفکر بسیاری از افراد است که گمان می‌کنند باهوش بودن به‌صورت ذاتی فرد را تبدیل به یک تریدر حرفه‌ای می‌کند و همین موضوع باعث می‌شود با نادیده‌گرفتن موارد ریزی مانند کنترل احساسات در ترید یا ثبت‌نام در بروکرهای مناسب مانند بروکر با اسپرد ثابت، وارد بازار شوند و به دردسر بیفتند. مسئله این است که افراد باهوش نیز مانند هر کس دیگر تصمیمات اشتباه می‌گیرند.

معامله‌گرانی که این نگرش را دارند، عموما با توجه به نتایج زیان‌بار خود دچار عصبانیت می‌شوند و نمی‌توانند درباره علت واقعی شکست و موفقیت خود واقع‌بین باشند. اگر شما هم تریدری با این دیدگاه هستید، مهم نیست که چقدر تلاش می‌کنید؛ چراکه در نهایت متحمل ضرر زیادی خواهید شد. آنچه که بیشتر از یک هوش سرشار اهمیت دارد، داشتن استراتژی درست با توجه به شرایط است. درصورتی‌که در کنترل احساسات در ترید به این اعتماد کاذب توجه نشود، معاملات ضررده پشت‌سرهم او را برای ادامه بی‌انگیزه می‌کند.

برخی از رفتارهایی که عموما ممکن است به دلیل اعتمادبه‌نفس کاذب از تریدر سر بزند عبارت‌اند از:

• اعتماد بیش از حد به استراتژی خود و عدم بررسی دوباره آن با توجه به شرایط.
• نداشتن یک استراتژی مشخص به دلیل اعتماد بیش از حد به توانایی‌ها.
• اطمینان بسیار بالا به استراتژی پیش‌بینی‌شده شخصی و عدم استفاده از حد ضرر و متدهای مدیریت ریسک.
• سرمایه‌گذاری‌های بیش از حد که منجر به ازدست‌دادن حد زیادی از دارایی می‌شود.

روش‌های کنترل احساسات در ترید

اگر می‌خواهید احساسات منفی خود را در هنگام بازار دور از تصمیمات منطقی خود نگه دارید، برنامه‌ریزی برای معامله رویکردی کلیدی است. ضرب‌المثلی قدیمی می‌گوید: «شکست در برنامه‌ریزی، برنامه‌ریزی برای شکست است». این ضرب‌المثل در بازارهای مالی بسیار صادق است. مسلما یک راه خاص برای سودآوری در بازار وجود ندارد و می‌توان از استراتژی‌ها و رویکردهای زیادی برای معامله استفاده کرد.

در بخش زیر به 5 راهبرد اساسی کنترل احساسات در ترید می‌پردازیم:

1.ترید را برای خود شخصی سازی کنید.

سعی کنید برای ترید خود یک رفتار مشخص را پیش بگیرید. قوانین خاصی برای خود تنظیم کنید، همیشه به تعداد خاصی معامله کنید و حد سود و ضرر خود را بر اساس موقعیت خود انتخاب کنید. به‌صورت کلی داشتن چارچوب و برنامه مشخص برای ترید می‌تواند به شما کمک کند تحت کنترل احساساتتان قرار نگیرید و خلاف عادت عمل نکنید.

2.در شرایط مناسب در بازار معامله کنید.

زمانی که روند بازار بی‌ثبات است، دورماندن از آن نوعی حرکت محتاطانه است؛ پس معامله‌نکردن در زمانی که «حسش را ندارید» می‌تواند انتخاب خوبی باشد. به‌صورت کلی اصلا به بازار چشم ندوزید تا احساس بهتری داشته باشید.

3.حجم معاملات خود را کم کنید.

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای کاهش اثر عاطفی معاملات، کاهش حجم معاملات است. کاهش حجم معامله با درنظرگرفتن صحیح حد ضرر می‌تواند حجم سرمایه کمتری را در معرض خطر قرار دهد به‌این‌ترتیب ترس ازدست‌دادن یا طمع نیز کمتر می‌شود.

4.یک ژورنال معاملاتی تنظیم کنید.

این مسئله واضح است که بازار تحت عوامل مختلفی مانند اخبار سیاسی، اقتصادی، رویدادهای بین‌المللی و غیره دستخوش تغییر می‌شود به‌این‌ترتیب بهتر است برای خود یک ژورنال یا تقویم معاملاتی درست کنید که استراتژی‌های خاصی را در آستانه رویدادهای خبری کلیدی در آن بگنجانید. این مسئله می‌تواند به شما کمک کند در زمان منتشرشدن خبر، با مراجعه به ژورنال خود دچار سردرگمی نشوید و بدانید که چه کنید.

5.در نهایت آرام باشید!

این مسئله را در نظر داشته باشید که برای کنترل احساسات در ترید، بیش از هر چیزی باید آرام باشید و از معاملات خود لذت ببرید. در این صورت با منطق بیشتری به جنگ احساسات بازار خواهید رفت!

صبر و نظم؛ کلید موفقیت در زمان بروز احساسات

به‌صورت کلی در دنیای تجارت، داشتن صبر و نظم از اصلی‌ترین کلیدهای موفقیت به شمار می‌آید. درواقع نظم داشتن در معاملات به این معنی است که برای خود قواعدی داشته باشید و همواره به برنامه معاملاتی خود پایبند بمانید حتی اگر احساسات موجود در بازار شما را به سمت دیگری بکشد. درواقع نظم داشتن در معامله همان توانایی منحرف‌نشدن از مسیر معاملاتی مشخص شده است که عموما احساسات ناشی از بازار یا ترس آن را برهم می‌زنند.

از طرف دیگر، صبر و حوصله در معاملات یعنی اینکه معامله‌گر منتظر فرصت‌های مناسب معاملاتی بماند و خود را صرفا به‌خاطر فعال‌بودن بازار، مجبور به معامله نکند. این دو ویژگی در کنار هم به معامله‌گر کمک می‌کند آگاهانه تصمیم بگیرد، ریسک ضرر را کاهش دهد و بازده مثبت و ثابتی در طول زمان داشته باشد. اهمیت داشتن این دو ویژگی را نیک کاولی، تحلیلگر بازار سرمایه با تجربه نزدیک به 20 سال حضور در معاملات و انواع بازارها به ما خاطر نشان می‌کند.

این تحلیلگر در مصاحبه‌ای با شرکت DailyFX اینگونه بیان می‌کند:  «بدترین معاملات من که البته نمونه‌هایی از آن در کارنامه مالی من مشخص است، همه زمانی رخ دادند که من نظم را در برنامه معاملاتی خود از دست دادم. درواقع من در زمان مناسب معاملات را متوقف نکردم و فکر می‌کردم که بهتر از بازار عمل می‌کنم.»

او همچنین اضافه کرد: «وقتی ضرر می‌کردم پول دو برابری را در حسابم می‌گذاشتم و به‌تبع ضررهای دوبرابر را متحمل می‌شدم. من کنترل احساساتم را از دست می‌دادم و حتی در مواقعی (بر اساس احساسات) بدون نگاه‌کردن به موقعیتم در بازار، معاملاتم را می‌بستم. گفتن این موارد بسیار آسان است، اما برای هر معامله‌گری ضروری است که کنترل احساسات در ترید را بیاموزد تا به موفقیت بلندمدت دست پیدا کند.»

به‌این‌ترتیب شما می‌توانید برای کنترل احساسات در ترید و تقویت نظم و صبر در بازار از تکنیک‌های زیر استفاده کنید:

• تجزیه‌وتحلیل مستقل انجام دهید: همیشه قبل از انجام معامله به‌جای دنبال‌کردن جمعیت، تحقیق و تحلیل خود را انجام دهید و شرایط بازار را با موقعیت خود بسنجید.
• قوانینی را برای معاملات خود تنظیم و دنبال کنید: قوانین واضحی را مانند استراتژی‌های ورود، خروج و مدیریت ریسک، برای معاملات خود ایجاد کنید و از آن‌ها پیروی کنید.
• تمرکز حواس را تمرین کنید: تکنیک‌های ذهن‌آگاهی می‌تواند تمرکز شما را بهبود بخشد، از تصمیم‌گیری‌های ناگهانی جلوگیری کند و به شما کمک کند آرام بمانید.
• استراحت کنید: وقفه‌های منظم در معاملات می‌تواند از فرسودگی ذهنی تریدر جلوگیری کند و صبر شما را حفظ کند. از میز معاملات خود فاصله بگیرید تا ذهن خود را پاک کنید؛ به‌خصوص بعد از جلسات معاملات پر استرس که انرژی زیادی را از شما می‌گیرند.
• از اشتباهات درس بگیرید: معاملات خود را مخصوصا آن‌هایی که زیان‌بار بوده‌اند بررسی کنید، تا متوجه شوید چه اشتباهی رخ داده است. از این تجربیات برای تقویت نظم و شکیبایی خود برای معاملات آینده استفاده کنید.
• انتظارات خود را واقع بینانه تنظیم کنید: بدانید که سود در معاملات یک شبه به دست نمی‌آید. پذیرش واقعیت فراز و نشیب‌های بازار می‌تواند صبر شما را بیشتر کند.

نکات عملی در کنترل احساسات در ترید

تا به اینجا متوجه شدید که چطور کنترل احساسات در ترید می‌تواند شما را چند قدم در بازار نسبت به بقیه معامله‌گران جلو بیندازد؛ به همین دلیل خوب است که نکات عملی لازم در مهار احساساتتان را بدانید و آن‌ها را خوب تمرین کنید. بهتر است این بار که به‌منظور معامله بهترین جفت ارز برای ترید به بازار می‌روید، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

بر اساس خشم عمل نکنید.

وقتی عصبانی هستید، دست نگه دارید، صبر کنید تا دوباره به حالت منطقی خود بازگردید. هیچ معامله‌ای بدتر از معامله «انتقام‌جویانه» نیست که در آن یک معامله‌گر سعی می‌کند با برگشت به یک معامله دیگر، ضرر را جبران کند.

به یک پوزیشن معاملاتی نچسبید.

تریدرها عموما به امید اینکه بالاخره موفق می‌شوند، از معامله خود دست نمی‌کشند. این شرایط منجر به ضرر بیشتر می‌شود. پس هر چه زودتر یک معامله بد را ببندید، ضرر خود را بردارید و ادامه دهید.

سود و زیانتان از معامله را مکرر محاسبه نکنید.

اینکه به‌صورت مداوم بخواهید میزان سود و ضرر خودتان را با تغییر روند در بازار محاسبه کنید فقط باعث تحریک احساسات شما می‌شود. روی استراتژی معاملاتی خود تمرکز کنید و همواره با آموزش بیشتر سعی کنید استراتژی خود را بهبود دهید. سپس، در پایان روز معاملاتی، می‌توانید بررسی کنید که چقدر خوب یا ضعیف عمل کرده‌اید.

احتیاط را با ترس اشتباه نگیرید.

رفتار شما در معامله باید محتاطانه و بر اساس عقل و منطق باشد، اما این موضوع ممکن است باعث شود که معامله را متوقف کنید. در چنین شرایطی مطمئن شوید که احتیاط و نه ترس پشت تصمیم شماست. ترس می‌تواند معامله شما را با جلوگیری از انجام معامله خراب کند.

تسلیم نشوید.

زمانی در زندگی هر معامله‌گری پیش می‌آید که به نظر می‌رسد معامله دیگر ارزشش را ندارد. به خود اجازه ندهید که تسلیم شوید. ذات معامله همیشه دشوار است.

کنترل احساسات در ترید؛ رمز سوددهی بیشتر

از آنجایی که بسیار طبیعی است که معامله‌گر تحت عواطف و احساسات خودش قرار بگیرد و کارهای غیرمنطقی در معاملات خود انجام دهد، کنترل احساسات در ترید می‌تواند نقشی اساسی در پیشگیری از ضررهای کلان داشته باشد. با صبر و نظم یک تریدر می‌تواند به قله‌های دوردست سودهای کلان دست پیدا کند؛ به شرطی که استراتژی معاملاتی خوبی هم داشته باشد و بداند چطور از ابزار دردسترس مانند بروکر با اسپرد ثابت یا سایت‌های مختلف تحلیل بازار استفاده کند.

خوب است بدانید که لایو تریدهای سودآپ می‌توانند تا حد زیادی به شما در یادگیری معاملات استاندارد کمک کنند پس آن‌ها از دست ندهید. همچنین می‌توانید سوال یا تجربه خود را از کنترل احساسات در بازار در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.